Kościół św. Katarzyny Aleksandryjskiej

Sanktuarium Matki Bożej Pocieszenia

Klasztor Augustianów

Matka Boża Pocieszenia
koronowana
9 grudnia 2000 roku

Archidiecezja Krakowska

Obraz MB

Augustianie przybyli do podkrakowskiego Kazimierza z Czech w 1342 roku. W roku 1363 Kazimierz Wielki nadał im ziemie pod kościół i klasztor, dostarczył środki finansowe. Rozpoczęto budowę. W piętnaście lat później zakończono budowę prezbiterium, nawy wznoszono do roku 1426. W XV i XVI wieku spadało na klasztro wiele nieszczęść i ciągle trzeba było go odbudowywać. W 1443 roku na skutek trzęsienia ziemi runęło sklepienie, jego odbudowa trwała do 1505 roku. W  1543 roku Wisła zalała cały kompleks, a dnia 5 maja 1556 roku wybuchł pożar, który zniszczył go ponownie. Lata dwudzieste i trzydzieste XVII wieku to okres odbudowy materialnej i duchowej klasztoru. W tym okresie był on siedzibą nowicjatu dla Małopolski, powstała biblioteka i założono studium filozoficzno-teologiczne, mające kształcić przyszłych kaznodziejów.
Niestety, rok 1655 przyniósł kolejną katastrofę. Szwedzi nałożyli na klasztor kontyngent, kościół zamienili w lazaret, a zabudowania klasztorne splądrowali. Z tych zniszczeń augustianie podnieśli się bardzo szybko. Okres przełomu wieków XVII i XVIII to czas ponownego rozkwitu klasztoru.
Rozbiory i edykt józefiński (na mocy edyktu prawie wszystkie majątki klasztoru przeszły na własność króla) praktycznie pozbawiły mnichów środków do życia. Władze postanowiły zlikwidować klasztor. Próby uratowania go, podjęte dzięki staraniom przeorów w latach 1827 i 1837, zakończyły się niepowodzeniem. Kompleks uratowała zbiórka pieniędzy, która umożliwiła w 1864 roku ponowne otwarcie kościoła. Do połowy XX wieku klasztor znajdował się na granicy przetrwania. Zamieszkiwało go od kilku do kilkunastu zakonników, żyjących w ciężkiej sytuacji materialnej. 1 maja 1950 roku biskup Adam Sapieha zlikwidował klasztor augustianów. Reaktywowano go dopiero w 1990 roku.
Augustianie, zawsze bardzo wykształceni, w planach króla Kazimierza Wielkiego mieli stanowić naturalne zaplecze dla planowanej uczelni wyższej. Pod tym kątem dobrano również i patronkę kościoła. Św. Katarzyna Aleksandryjska czczona była wówczas jako patronka studiów wyższych. Dodatkowo zakonnicy mieli zająć się duszpasterstwem. Z ich szeregów wyszli liczni profesorowie uczelni krakowskiej, m.in. Jan z Krakowa czy bł. Izajasz Boner. Klasztor był ważnym ośrodkiem artystycznym; skupiał malarzy, rzeźbiarzy, iluminatorów oraz kopistów. Sławna na całe królestwo była uprawiana tam sztuka muzyczna.

Kościół św. Katarzyny łączy w sobie dwa style architektoniczne: gotyk nadwiślański z charakterystycznym dla niego zastosowaniem ciosów kamiennych do wykończenia detali z wymaganiami teologii augustiańskiej. Według niej w kościele nie ma miejsca na cokolwiek, co mogłoby odwracać uwagę od ołtarza i ambony. Jest to kościół bazylikowy trójnawowy, bez transeptu. W prezbiterium możemy podziwiać trójkondygnacyjny ołtarz główny, powstały w 1634 roku, wykonany z bogato złoconego drewna lipowego. Główną kondygnację od lat siedemdziesiątych XVII wieku ozdabia obraz przedstawiający mistyczne zaślubiny św. Katarzyny pędzla Andrzeja Wenesty. W nawie południowej znajduje się późnorenesansowy nagrobek Wawrzyńca Spytka Jordana, pochodzący z warsztatu Santi Gucciego. W nawie północnej wisi cykl barokowych obrazów augustiańskich, przedstawiających sceny z życia św. Augustyna i jego cuda. Ich autorem jest Zachariasz Dzwonowski, który malował je między rokiem 1631 a 1636.
Na krużgankach zachował się zespół renesansowych i gotyckich fresków. Warto wymienić fresk Misericordia Domini, który znajdował się niegdyś nad furtą klasztorną (dziś zamurowaną). Najcenniejszym freskiem jest gotycko-renesansowy wizerunek Matki Boskiej Pocieszenia, czczony od XV wieku. Do krużganków przylega również gotycka kaplica św. Doroty, będąca najstarszą częścią kompleksu klasztornego.

Krakow_augustianie_004.jpg
Krakow_augustianie_008.jpg
Krakow_augustianie_040.jpg
Krakow_augustianie_024.jpg
Krakow_augustianie_021.jpg
Krakow_augustianie_033.jpg
Krakow_augustianie_050.jpg
Krakow_augustianie_037.jpg
Krakow_augustianie_051.jpg
Krakow_augustianie_054.jpg
Krakow_augustianie_063.jpg
Krakow_augustianie_059.jpg
Krakow_augustianie_013.jpg
Krakow_augustianie_075.jpg
Krakow_augustianie_052.jpg
Krakow_augustianie_071.jpg
Krakow_augustianie_026.jpg
Krakow_augustianie_067.jpg
Krakow_augustianie_032.jpg
Krakow_augustianie_029.jpg
Krakow_augustianie_046.jpg
Krakow_augustianie_019.jpg
Krakow_augustianie_044.jpg
Krakow_augustianie_039.jpg
Krakow_augustianie_065.jpg
Krakow_augustianie_069.jpg