Bazylika św. Floriana

data nadania tytułu bazyliki mniejszej 
16 marca 1999 roku 

Archidiecezja Krakowska

Obecny barokowy kościół położony przy Placu Matejki należał w pierwotnym kształcie do jednej z najstarszych świątyń romańskich Krakowa. Zlokalizowany został w centrum najbardziej wysuniętej na północ osady handlowej przedlokacyjnego Krakowa, przy szlaku handlowym biegnącym z północy na południe. Fundacja kościoła w 1184 roku przez księcia Kazimierza II Sprawiedliwego i biskupa krakowskiego Gedko związana była ze sprowadzeniem z Włoch do katedry na Wawelu relikwii św. Floriana – wczesnochrześcijańskiego męczennika z IV w., uznawanego w średniowieczu za symbol niezłomnego Rycerza Chrystusowego oraz patrona chroniącego od pożarów.
Pierwotny romański kościół niszczony był dwukrotnie przez Tatarów w 1241 i 1259 oraz w 1306 roku w czasie szturmu Władysława Łokietka na zajęty przez Czechów Kraków. Z najstarszej fazy romańskiej zachowały się jedynie nieliczne detale architektoniczne oraz fundamenty murów odkryte po południowej stronie kościoła. W XIV wieku kościół odbudowany został w stylu gotyckim jako trójnawowa budowla w typie halowym. Najbardziej budowla ucierpiała w czasie potopu szwedzkiego, kiedy palony był dwukrotnie. Gruntowną przebudowę świątyni w stylu barokowym przeprowadzano w latach 1657-1684.
Kościół w nowej barokowej postaci, zachowanej w znacznym stopniu do chwili obecnej, wzniesiony został na planie trójnawowej bazyliki z wydłużonym prezbiterium o gotyckich proporcjach, z emporami nad nawami bocznymi oraz dwoma bocznymi kaplicami przy wschodnich narożnikach korpusu. Na zewnątrz bryłę kościoła wyróżniała dwuwieżowa okazała fasada. W prezbiterium znajdują się późnobarokowe stalle z obrazami z końca XVIII w. W ołtarzu głównym znajduje się cenny obraz przedstawiający św. Floriana na tle Kleparza, namalowany w 1686 roku przez Jana Tricjusza, nadwornego artystę króla Jana III Sobieskiego. W kaplicy bocznej zwraca uwagę późnogotycki ołtarz św. Jana Chrzciciela z pocz. XVI wieku, a w kaplicy św. Jana Kantego obraz tego świętego namalowany przez Tadeusza Kuntze Konicza. W 1755 roku kościół został ponownie uszkodzony w trakcie pożaru Kleparza, a następnie w 1768 podczas walk konfederatów barskich. W latach 1755-1779 prowadzone były liczne prace przy restauracji i przekształcaniu wnętrza kościoła. Dobudowano dwie nowe kaplice przy fasadzie zachodniej Krzyża Świętego i Matki Boskiej Bolesnej, sprawiono ołtarze boczne oraz wiele elementów wyposażenia wnętrza. Kościół konsekrował w 1779 roku biskup krakowski Franciszek Potkański. W latach 1902-1914 przeprowadzona została staranna kompleksowa restauracja i modernizacja architektoniczna kościoła według projektu Józefa Kryłowskiego oraz wyposażenie wnętrza przez Franciszka Mączyńskiego. Zmiany objęły dobudowę dwóch par kaplic środkowych przy nawach bocznych, nadbudowę wież w fasadzie, przekształcenie kruchty i budynku zakrystii, ujednolicenie elewacji, wprowadzenie nowych elementów dekoracyjnych . Przekomponowano w  dekorację stiukową sklepienia nawy głównej i prezbiterium dłuta Jana Szczepkowskiego, uzupełnioną malowidłami Wacława Taranczewskiego w 1965 roku.
W 1999 roku kościół parafialny Św. Floriana podniesiony został przez papieża Jana Pawła II do godności Bazyliki Mniejszej.

Krakow_Floriana_35.jpg
Krakow_Floriana_07.jpg
Krakow_Floriana_06.jpg
Krakow_Floriana_08.jpg
Krakow_Floriana_30.jpg
Krakow_Floriana_31.jpg
Krakow_Floriana_26.jpg
Krakow_Floriana_10.jpg