Kraków jest jednym z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii, posiada wartościowe obiekty architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych gromadzących bezcenne zabytki. Prawie do końca XVI w. był faktyczną stolicą Polski i siedzibą polskich królów. Obecnie jest stolicą województwa małopolskiego, a także centralnym ośrodkiem metropolitalnym aglomeracji krakowskiej.
Najstarszy ośrodek osadniczy znajdował się m.in. na obronnym Wzgórzu Wawelskim i był jednym z ważniejszych grodów w plemiennym państwie Wiślan. Ziemie Wiślan mogły znajdować się przez pewien czas pod władaniem Państwa Wielkomorawskiego. W X w. (najprawdopodobniej w latach ok. 960 – ok. 986) Kraków wszedł w zależność od Czech, rządzonych przez pierwszych władców z dynastii Przemyślidów. Była to zależność luźna, natury trybutarnej i nie pozostawiła wyraźniejszych śladów w tradycji historycznej, a niektórzy historycy kwestionują w ogóle panowanie czeskie nad Krakowem w tym okresie. Około roku 990 gród znalazł się w granicach państwa piastowskiego, a próby dokładnego ustalenia czasu wcielenia do państwa Piastów oscylują pomiędzy 987 a 989 r. Pierwsza wiarygodna pisemna wzmianka o Krakowie pochodzi z dokumentu Dagome iudex z ok. 992 roku. Nad Wisłą obok Wawelu, niewielkim wzgórzu z jurajskiego wapienia, według legendy stała niegdyś świątynia pogańska, na miejscu której zbudowano następnie kościół romański pw. św. Michała Archanioła. Od 1000 roku na mocy dekretu papieża Sylwestra II Kraków stał się stolicą nowopowołanej diecezji krakowskiej (jednej z czterech w Polsce). Za panowania Kazimierza Odnowiciela Kraków stał się główną siedzibą książęcą.
Na obszarze Krakowa funkcjonują 44 kościoły parafialne, 4 kościoły rektoralne oraz 1 parafia wojskowa obrzędu Rzymskokatolickiego (łacińskiego). Najstarsze, to obiekty, nadmienione wcześniej, na Wzgórzu Wawelskim. Wybudowano tam rotundę pw. Matki Boskiej, którą później przemianowano na śś. Feliksa i Adaukta. Relikty tej świątyni zostały odkryte w 1917 roku podczas prac konserwatorskich. W podziemiach katedry na Wawelu podziwiać możemy kryptę św. Leonarda – pozostałość drugiej, romańskiej katedry wawelskiej tzw. hermanowskiej. Jest to jej krypta zachodnia, powstała przed 1118, kiedy to pochowano w niej biskupa krakowskiego Maurusa. Pod romańskimi murami (XII w.) obecnego kościoła św. Wojciecha znaleziono ślady innej budowli murowanej o wcześniejszej przedromańskiej fakturze muru, pochodzące z drugiej połowy XI wieku. Jedną z najstarszych świątyń romańskich Krakowa jest kościół św. Floriana, którego fundacja jest datowana na rok 1184. Bazylikał Mariacka jest jednym z najbardziej znanych zabytków Krakowa i Polski. Jednakże początki nie były tak znamienite. Powstał w latach 1221-1222 na miejscu drewnianej świątyni, następnie w latach 1290-1300 wzniesiono kościół w stylu gotyckim, lecz i ta świątynia nie przypadła ludziom do gustu. Zburzono ją i wybudowano nowy kościół.
Najwcześniejsze kościoły powstają razem z przybywającymi i zakładającymi tutaj swoje klasztory wspólnotami. Fundacja lokacyjna benedyktynów w Tyńcu pochodzi z 1044 roku (kościół śś. Piotra i Pawła). W 1222 roku przybywają dominikanie (kościół św. Trójcy), a do Mogiły pod Krakowem cystersi (kościół NMP). Franciszkanie przybywają w 1237 roku, a już w 1247 roku jest kosekrowany kościół św. Franciszka z Asyżu . Później, w 1342 roku z Czech przybyli augustianie (kościół św. Katarzyny), 1395 roku przybyli też z Czech – karmelici (kościół Nawiedzenia NMP na Piasku), 1399 – kanonicy regularni (kościół Bożego Ciała), 1471 – paulini dostają kościół na Skałce (którego historia sięga roku 1079 i męczeńskiej śmierci biskupa Stanisława) oraz jezuici w 1579 roku – wybudowali kościół śś. Piotra i Pawła oraz w późniejszym okresie kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (kosekrowany w 1921 roku.
Jak na jedno miasto, to jest tego naprawdę dużo.